Dania wywodzące się z tradycji kulinarnych Azji cieszą się w Europie od lat niesłabnącą popularnością ze względu na swoją oryginalność oraz bogactwo smaków i aromatów. Jednak kuchnia azjatycka to pojęcie zbyt ogólne; każdy kraj, o który dziś zahaczymy posiada własną i odrębną mimo wielu podobieństw, silną tradycję kulinarną. Poznawanie świata od strony kuchni to jedna z największych, inspirujących przyjemności, nawet jeśli odbywa się za pośrednictwem Internetu. 

Krótka charakterystyka azjatyckiej tradycji kulinarnej

Tradycje kulinarne poszczególnych krajów, szczególnie Azji Południowej, przenikają się wzajemnie, ale oprócz wielu podobieństw, występują również duże różnice, nawet w obrębie jednego państwa. Cechą wspólną wszystkich azjatyckich kuchni jest krótki czas obróbki termicznej przygotowywanych dań. Łączy je także odpowiednik patelni, czyli wok, który może mieć różne nazwy i odmiany, ale podobny, charakterystyczny kształt z półokrągłym dnem. Technika smażenia w woku nazywana jest stir-fry i chociaż wywodzi się z tradycji chińskiej, wykorzystywana jest w większości krajów Azji Wschodniej. Krótkotrwała obróbka termiczna warzyw, mięsa, ryżu, makaronu i grzybów pozwala zachować większość walorów odżywczych oraz naturalny smak i kolor poszczególnych składników. 

Podobieństwa azjatyckich kuchni wynikają również z najczęściej wykorzystywanych składników i przypraw. Podstawą praktycznie każdej azjatyckiej tradycji kulinarnej są ryż i makarony (w różnych wersjach), owoce morza, mięso, warzywa i grzyby. Łączy je tofu (w chinach nazywane dòufǔ), sos sojowy, chili, imbir, galangal, trawa cytrynowa i kolendra – zarówno świeża, jak i w postaci ziaren. Często wykorzystuje się także mleczko kokosowe, które w Chinach i Wietnamie jest najczęściej składnikiem deserów, a w Tajlandii podstawą lub dodatkiem do zróżnicowanych potraw. W większości azjatyckich kuchni korzysta się również z octu ryżowego, sosu ostrygowego i rybnego. Bardzo popularne są jajka, choć nie zawsze są to jajka kurze, a np. kacze. 

Charakterystycznym elementem kuchni azjatyckiej są pałeczki, których używa się zamiast sztućców. Posługiwanie się nimi wbrew pozorom nie jest trudne. Po skończonym posiłku zazwyczaj nie odkłada się ich bezpośrednio na stół. Służy do tego specjalna podstawka pod pałeczki

Co jada się najczęściej w Chinach

Nasze kulinarne tournée zaczniemy od Chin. Państwo Środka wyróżnia się bardzo bogatą i zróżnicowaną tradycją kulinarną. Na północy jada się nieco inaczej niż na południu lub na wschodzie kraju. Jakie są najpopularniejsze potrawy chińskiej kuchni, niezależnie od rejonu? Bardzo znaną potrawą jest kurczak w 5 smakach, czyli w marynacie na bazie powszechnie używanej mieszanki przypraw, w której zawiera się smak słodki, słony, kwaśny, gorzki i ostry. Marynowane kawałki kurczaka smażone są następnie w cieście. Równie popularnym daniem jest słynna kaczka po pekińsku. Traktuje się ją wrzątkiem i syropem słodowym, a następnie piecze i podaje w słodkim lub słodko-kwaśnym sosie z dużą ilością posiekanej dymki. Trzecim powszechnie znanym daniem z chińskiej tradycji kulinarnej są pszenne pierożki wonton o charakterystycznym kształcie. Nadziewane są najczęściej mieloną wieprzowiną z dodatkiem oleju sezamowego lub sojowego, posiekanej kolendry lub szczypiorku. Gotuje się je na parze.

Najpopularniejsze potrawy kuchni azjatyckiej

Najpopularniejsze potrawy kuchni tajskiej

Z Chin przenosimy się do Tajlandii, która posiada odrębną specyfikę kulinarną. Najpopularniejszym daniem kuchni tajskiej jest prawdopodobnie curry. Może być podawane na wiele sposobów oraz różnić się między sobą kolorem i ostrością (curry żółte, zielone i czerwone) w zależności od zastosowanego rodzaju pasty. Oprócz tego podstawę curry tworzy mleczko kokosowe, sos rybny i przyprawy – tajska bazylia i liście kaffiru. Curry może być warzywne, mięsne lub z owocami morza. Serwowane jest najczęściej z ryżem jaśminowym. Równie znany jest także pad thai, czyli makaron ryżowy smażony z jajkiem, ze słodko-kwaśnym sosem tamaryndowym, na bazie grzybów, tofu, kiełków fasoli mung, orzechów arachidowych, szalotki i marchewki, najczęściej z dodatkiem kurczaka lub krewetek. Bardzo często jadana jest także zupa tom kha, która serwowana jest zarówno w wersji z warzywami, jak i z kurczakiem lub krewetkami. Jej bazę stanowi mleczko kokosowe z dodatkiem galangu, trawy cytrynowej i liści kaffiru. Uzupełniają je szalotka lub szczypiorek, świeża kolendra oraz grzyby. 

Potrawy charakterystyczne dla kuchni wietnamskiej

Z Tajlandii zaglądamy do sąsiedniego Wietnamu. Najbardziej znanym daniem wywodzącym się z wietnamskiej kuchni jest zupa pho, czyli „rosół” z makaronem ryżowym, wołowiną lub kurczakiem, lub w wersji wegetariańskiej z tofu. W zupie pho znajdziemy ponadto kiełki soi, marchewkę, szczypiorek i świeżą kolendrę. Serwuje się ją najczęściej w towarzystwie ćwiartki limonki. Kolejnym charakterystycznym daniem wietnamskim są znane również z kuchni chińskiej sajgonki – rodzaj zawijanych w papier ryżowy krokietów z nadzieniem z warzyw lub mięsa z dodatkiem grzybów mun oraz makaronu sojowego lub ryżowego. W Wietnamie nazywają się nem ran i występują w wersji smażonej, gotowanej na parze lub surowej – bez obróbki cieplnej. Wietnamskie sajgonki podawane są zazwyczaj z sosem na bazie słodkiego chili. Jednym z najpopularniejszych fast foodów jest kanapka bánh mì, czyli pszenno-ryżowa bagietka wypełniona zróżnicowanymi dodatkami – pieczoną wołowiną, klopsikami, posiekaną skórką wieprzową, jajecznicą, kurczakiem, tofu, kiszoną marchewką i majonezem. Jej bardzo ważnym jej komponentem jest także świeża kolendra oraz japońska rzodkiew (również w postaci marynowanej). 

Najpopularniejsze potrawy kuchni azjatyckiej

Dania z kraju Kwitnącej Wiśni

Na koniec naszej krótkiej, kulinarnej wycieczki odwiedzamy Japonię, która najczęściej kojarzy się z sushi, wasabi i sake. Najpopularniejszym daniem jest faktycznie sushi, które przyrządza się na różne sposoby z gotowanego ryżu, owoców morza, świeżych ryb (również surowych), warzyw, grzybów, jajek i wodorostów nori. Do sushi podaje się piekielnie ostry chrzan wasabi, sos sojowy oraz marynowany imbir. Coraz popularniejszy, również w Polsce, staje się ramen, czyli pożywna zupa przygotowana na bazie mięsnego, rybnego lub warzywnego bulionu, z dodatkiem morskich glonów konbu, pasty miso lub sosu sojowego. Podawana jest najczęściej z makaronem pszennym, tempehem lub tofu, wodorostami nori, imbirem, sezamem, grzybami oraz szalotką lub szczypiorkiem. Naszym faworytem w japońskiej tradycji kulinarnej jest tempura, choć wywodzi się tak naprawdę z Portugalii. Tempura to smażone w głębokim oleju owoce morza, warzywa lub grzyby w charakterystycznym cieście. Serwuje się ją zazwyczaj z lekko klejącym się ryżem Hangiri lub Koshihikari oraz z sosem Tentsuyu.